Coronacrisis België Bankshopper.be

Coronacrisis België: ergste achter de rug?

De coronacrisis raakt de Belgische economie, zoveel is duidelijk. Echter, op de beurzen heerst optimisme over het herstel van de economie. Heeft België het ergste van de coronacrisis achter de rug? 

‘We plegen economische harakiri. Zelfs als de lockdown maar een maand duurt en de economische toestand niet verergert, zal de economische schok groter zijn dan tijdens de grote recessie’.

Deze woorden stuurde Geert Langenus, macro-economist bij de Nationale Bank van België op 18 maart aan de gouverneur van de bank. Vandaag is de lockdown nog niet ten einde en de economie ligt nog steeds op haar gat. Onlangs organiseerde de NBB een online seminarie en vragensessie om de economische toestand van het land te schetsen. Stefan Willems was aanwezig en vat de belangrijkste feiten samen.

Coronacrisis versus de financiële crisis van 2008

Zelden hebben we mensen van de Nationale Bank zo pessimistisch geweten. Geert Langenus begint zijn presentatie door er op te wijzen dat deze crisis niet te vergelijken valt met de financiële crisis van 2008. Zo bedroeg het aantal tijdelijke werklozen tijdens de financiele crisis 226.000, terwijl de Rijksdienst voor Arbeidsvoorziening (RVA) tijdens de coronacrisis in België per maart 2020 reeds 900.000 werklozen registreerde.

Aantal werklozen ongekend hoog

‘Dit komt overeen met 4 keer de impact van de grote recessie, terwijl de situatie in april verder verslechterde', aldus Langenus. ’Naar welke indicatoren we ook kijken, alles wijst erop dat dit een ongemeen zware schok is van een omvang die ik in mijn carrière nog nooit heb gezien’. De Belgische economie draait nog steeds niet als voorheen, zo blijkt uit de cijfers van het energieverbruik en transport over de periode van 1 mei tot 12 mei. Oftewel: de versoepeling van de maatregelen hebben vooralsnog nauwelijks effect op de omzet van de Vlaamse bedrijven.

Hoogste spaarrente?

Omzetverlies

Uit een ondervraging blijkt dat in de week van 30 maart de omzet van de bevraagde Vlaamse bedrijven gemiddeld 33 procent lager lag dan voor de crisis terwijl dit op 12 mei nog steeds 31 procent bedroeg. ‘Dit is deels goed nieuws, want de vrees bestond dat de impact in de weken ná de lockdown zou toenemen. Dit doordat werknemers thuis zouden blijven uit vrees voor besmetting’ aldus Langenus. Daarnaast zal de coronacrisis in België ook op langere termijn van invloed zijn op de consumentenbestedingen.

Echter valt het op dat sinds 4 mei bedrijven terug zaken kunnen doen met elkaar, maar dat dit amper zorgde voor een herneming van de omzet. Zodoende zal een volledige revalidatie van de economie veel tijd nemen.

Impact komt met vertraging

Ook valt het op dat bepaalde sectoren met vertraging reageren op de crisis. Terwijl sectoren zoals de non-food winkels door de versoepeling van de maatregelen hun omzet zagen stijgen van 30 procent van hun normale niveau tot 75 procent, zien sectoren zoals informatie-en communicatiediensten hun omzet nog verder dalen.  Zo lag deze in de begindagen van de lockdown 21 procent lager en bedraagt momenteel al minus 43 procent. Ook daalt de gemiddelde omzet in sectoren zoals bedrijfsadvies en de detailhandel. Welke sector je ook bekijkt, overal is de omzetdaling tegenover het precrisispeil aanzienlijk.

Zelfstandige hardst geraakt

Ook hakken de omzetdalingen vooral in op de kleine zelfstandige. Meer dan de helft van de eenmanszaken verliest meer dan 75 procent van zijn omzet terwijl dit bij zaken met minder dan 10 personeelsleden iets boven de 40 procent ligt. Vooral grote bedrijven hebben verhoudingsgewijs minder druk op hun omzet doordat de overheid hen erkent als essentieel, waardoor het vooral de kleine zelfstandige is die de klap opvangt, aldus Langenus.

Snel herstel onwaarschijnlijk

De economen gaan steeds minder uit van een snel herstel in 2021. Zo valt het op dat het aanbod van diensten weer stijgt, maar dat de vraag bij de consument afwezig is. Ook stellen bedrijven massaal hun investeringen uit. Zo geeft slechts 14 procent aan de investeringen niet te zullen uitstellen. Met name de grotere bedrijven stellen hun investeringen wél uit. Daarbij acht 7 procent van de bedrijven een faillissement aannemelijk of zelfs zeer waarschijnlijk.

Hypotheek herfinancieren?

Perspectief ondernemers

‘Wat ons zorgen baart is dat de faillissementrisico’s stijgen. Zo vermoedt momenteel 24 procent van de ondervraagde horecabedrijven dat ze failliet zullen gaan terwijl dit 39 procent is in de entertainmentsector. Dat zijn 4 op de 10 bedrijven die ons melden dat ze het waarschijnlijk tot zeer waarschijnlijk niet zullen halen’

250.000 banen

Ook schat de econoom dat momenteel 180.000 werknemers op korte termijn hun baan zullen verliezen. ‘Het stelsel van tijdelijke werkloosheid is per definitie tijdelijk, ook al zijn er gesprekken om dit tot na juni te verlengen. Op basis van de enquete onder zelfstandigen zouden 250.000 mensen hun baan verliezen’, aldus Langenus.

Heropflakkering virus

Coronafactuur

Op de laatste vraag wie de crisis zou betalen, gaf de econoom een duidelijk antwoord. ‘Er is een zeer zware klap geweest voor de ondernemingen en kwetsbare gezinnen, maar de grootste klap komt er voor de overheidssector. Het gaat om een begrotingstekort van 10 procent, wat vanzelfsprekend niet houdbaar is. Het effect van de coronacrisis in België zal dus nog gevoeld worden.

‘Moeilijke keuzes, maar de coronafactuur zal op één of andere manier betaald moeten worden. Vóór de coronacrisis was er al structureel werk nodig voor de begroting van de komende jaren, met dalende overheidsuitgaven en stijgende belastinguitgaven als uitgangspunt.

Wie zal de coronafactuur dus betalen? Langenus: alle Belgen, zo lijkt mij’.

Stefan Willems

Gerelateerde artikelen