Wat zijn obligaties? Wij leggen het eenvoudig aan je uit.

Obligatie betekenis

Obligaties zijn na aandelen waarschijnlijk het meest bekende financiële product. Een obligatie is eigenlijk een lening die jij geeft aan een bedrijf of overheid. Een obligatie kopen, betekent dat jij geld leent aan een van deze uitgevende partijen. Zij geven het product uit om aan bijkomende financiering te komen.

Op de vervaldatum krijg jij je geïnvesteerde geld terug, meestal vermeerderd met een bijkomende vergoeding. Deze vergoeding noemen we een ‘couponrente’.

Een obligatie kan van eigenaar overgaan en is hierdoor een verhandelbaar schuldbewijs. De verhandeling van aandelen gebeurt via de beurs.

Op de grote beurzen vind je ze terug onder de benaming ‘bonds’. De beurswaarde (de prijs van de obligatie)  wordt uitgedrukt in procent.

Er zijn veel verschillende soorten obligaties en daarom is er niet één volledig correcte obligatie betekenis. Zie meer infra. Het onderscheid is te maken op basis van de kenmerken.

Wil je beleggen in obligaties, dan kun je dat het beste doen via een online broker. Daarover later meer.

Vergelijk brokers

Verschil aandeel en obligatie

Door een aandeel te kopen, koop je eigenlijk een onderdeel van een bedrijf en kan je delen in de winst van dit bedrijf. Een aandeel heeft ook geen vervaldatum zoals een obligatie.

Een aandeel wordt risicovoller beschouwd omdat je niet zeker bent dat je je geld uiteindelijk terugkrijgt.

Obligaties rendement

Je kan op twee manieren rendement behalen door het investeren in obligaties, namelijk door het koersrendement en couponrendement.

1. Koersrendement

Een obligatie is een beursproduct en dus kan je rendement behalen door een stijging van de beurswaarde van de obligatie. Als de koers van de obligatie stijgt terwijl jij deze bezit, behaal je winst.

Deze koers van een obligatie hangt af van het renterisico (de marktrente), debiteurenrisico (kredietwaardigheid van de emittent/uitgever) en het markrisico (vraag en aanbod).

Wanneer de interest op de markt daalt, zal de koers van de obligatie stijgen en andersom. Hierbij is het belangrijk om te weten dat langlopende obligaties (Hiermee bedoelen we obligaties met een lange looptijd.) dit effect heviger zullen voelen. Hun koers zal dus feller dalen bij een hogere interest dan die van kortlopende obligaties.

2. Couponrendement/ effectief rendement

Het directe rendement dat je kan verdienen, noemen we het couponrendement. Dit is de vergoeding voor jouw uitgeleend geld en veel mensen noemen dit het effectieve rendement.

Enkele zaken om in gedachte te houden:

  • De couponrente wordt vaak per periode uitgekeerd. Deze periode kan gaan van enkele maanden, tot halfjaarlijks, tot jaarlijks of langer.
  • Ook hier geldt een gelijkaardige wet als bij het koersrendement. Des te hoger de kredietwaardigheid van de emittent, des te lager het couponrendement.
  • Een overheid is veel kredietwaardiger dan eender welk bedrijf en hierdoor krijg je op overheidsobligaties een veel lagere rente. Bij een bedrijf in de problemen kan je een veel hogere couponrente verkrijgen.
  • Deze couponrente kan vast bepaald of variabel zijn. Een vaste rente betekent dat de uitgekeerde rente al op voorhand wordt vastgelegd bij de uitgifte, terwijl een variabele rente/ floating rate nog kan veranderen doorheen de tijd. Hierbij wordt de rente uitkering periodiek bepaald en herzien. Dit zien we terug bij obligaties die hun rente koppelen aan de Euribor. (Euro Interbank Offered Rate. Dit is de gemiddelde rente waaraan grote Europese banken bij elkaar kunnen lenen.)

Wil je een goed koersrendement of couponrendement ontvangen, start met beleggen in obligaties via een online broker. Via Bankshopper kun je een gratis informatiepakket ontvangen.

Ontvang gratis informatiepakket

Een praktisch voorbeeld

Bij obligaties spreken we over de obligatiekoers en de nominale waarde. De koers zie je terug in procenten.

  • Voorbeeld: Wanneer een obligatie met een nominale waarde van 100 euro noteert aan een koers van 106%, betekent dit dat de beurswaarde 106 euro is. Je vermenigvuldigt dus telkens de nominale waarde met de beurskoers in procent. (Zo krijg je ook het effectief rendement.)

Bij een beurskoers van meer dan 100%, spreken we van een notering ‘boven pari’. Bij minder dan 100% zie je wel eens staan ‘onder pari’ en een koers van exact 100% heet ‘a pari’.

De nominale waarde kan je trouwens zien als de hoofdsom van de obligatie.

Stel dat een obligatie een looptijd van 5 jaar heeft. (Dus een vaste looptijd.) Dan vervalt de obligatie na deze 5 jaar en wordt deze afgelost. Je ontvangt zo steeds de nominale waarde terug. Dit kan eventueel nog vermeerderd worden met de laatste couponrente.

Wat nog belangrijk is om te weten, is de eventuele bijkomende vergoeding bij aan- en verkoop van obligaties op de beurs . Deze vergoeding geldt voor de verlopen tijd sinds de laatste coupondag.

De prijs van een obligatie zal nu stijgen. Dit gebeurt pro rata temporis. (Er wordt exact berekend welke tijd verstreken is tussen 2 coupondata. Er is geen sprake van een vast bepaald bedrag.)

  • Voorbeeld: Wanneer een obligatie met een periodieke rente van 3 maanden een maand na de laatste coupondatum wordt verhandeld, moet de koper 1 maand rente extra betalen aan de verkoper bovenop de beurswaarde. Dit totaal wordt de prijs van de obligatie.

Deze vergoeding zien we trouwens niet terug bij elk type product.

Kenmerken

Investeren in obligaties kan interessant zijn voor particuliere beleggers omdat: 

  • Ze kunnen je portefeuille spreiden indien je enkel aandelen bezit
  • Ze minder risico vertegenwoordigen dan aandelen
  • Je niet op zoek bent naar een erg hoog rendement, maar eerder zekerheid
  • Er is relatief weinig kennis en ervaring vereist
  • De koers van een obligatie is duidelijk terug te vinden

Soorten obligaties

Zoals je nu al weet, zijn er obligaties met een vaste of variabele looptijd en obligaties met een variabele of vaste rente. Maar er bestaan nog veel verschillende varianten.

  • Overheidsobligaties

Zoals eerder vermeld, geven bedrijven en overheden obligaties uit. Overheidsobligaties dragen minder risico en komen dus met een lagere rente. Ze zijn ook gekend als staatsobligaties.

Wat is een OLO? 

OLO is de Belgische naam voor Obligation Linéaire / Lineaire Obligatie. Dit zijn staatsobligaties met een vaste looptijd die uitgegeven zijn door de Belgische overheid. De uitgevende instelling is dus de staat België. De looptijd van de obligatie is vooraf bepaald en een vast bepaald bedrag wordt terugbetaald.

OLO 10 jaar

De vaakst voorkomende OLO, is de OLO 10 jaar. Dit is de Belgische staatsobligatie met een looptijd van 10 jaar. De rentes op de OLO’s met een looptijd van 10 jaar, worden vaak gebruikt als benchmark voor het rendement op alle obligaties (referentie-obligatielijn).

Deze OLO’s worden elk jaar uitgegeven, maar worden minder populair door de dalende rentecoupon. De vervaldatum verschilt per jaar van uitgifte.

OLO 20 jaar

De OLO 20 jaar is met haar 20 jaar de langstlopende Belgische staatsobligatie. Hierdoor krijg je meestal het grootste rendement.

Wil je met zekerheid investeren en ben je op zoek naar een goed alternatief voor je spaargeld, investeer dan in een OLO van 10 of 20 jaar via een online broker. Je kunt eenvoudig online brokers op tarieven en voorwaarden vergelijken via onze brokervergelijker. 

Vergelijk brokers

  • Achtergestelde obligaties

Wanneer een bedrijf failliet gaat, worden achtergestelde obligaties pas terugbetaald na gewone leningen/schuldeisers en gewone obligaties.

Dit betekent dat je een groter risico loopt om je geld te verliezen en dat je dus nooit de terugbetaling van de hoofdsom op de vervaldatum ontvangt.

Door dit hogere risico, kan je wel een hogere couponrente verwachten.

Een andere benaming hiervoor is ‘subordinated bonds’. De letterlijke vertaling van subordinated is ‘ondergeschikt’. Dit illustreert weer de nadeligere terugbetalingsvoorwaarden die aan deze soort investeringen gebonden zijn.

  • Converteerbare obligaties

Converteerbare of convertible bonds kunnen (onder enkele voorwaarden) eventueel worden omgezet in aandelen van dat bedrijf. Deze voorwaarden zijn op voorhand vastgelegd door de emittent. Zo kan het zijn dat er nooit een terugbetaling van de hoofdsom gebeurt.

  • Perpetuele obligaties

Perpetuele obligaties of perpetual bonds zijn eeuwiglopende aandelen. Dit betekent dat ze noch een korte looptijd obligatie, noch een lange looptijd obligaties vertegenwoordigen. De looptijd is niet vooraf vastgelegd. 

Men noemt ze ook een eeuwigdurende obligatie.

  • Floating rate note bonds

Obligaties/bonds met een variabele couponrente in plaats van een vaste rente noemen we Floating rate note bonds. Deze couponrente kan je bepalen op basis van de marktinterest.

Wanneer de marktrente zou stijgen, zal hierdoor ook de vergoeding stijgen. Deze regel werkt echter ook in de omgekeerde richting. 

Begin zelf met beleggen

Obligaties en hun rating

Geloofwaardige obligatieleningen hebben een rating. De rating is een weerspiegeling van de betrouwbaarheid en kredietwaardigheid van de emittent of uitgevende entiteit.

Grote ratingbureaus zorgen voor deze score. De meest bekende kredietbeoordelaars zijn Moody’s, Fitch en Standard & Poor’s… Er zijn nog andere ratingbureaus actief, maar de ratings die door deze grote spelers worden uitgegeven, worden van grotere waarde geacht. Deze zal je dus wereldwijd snel terugvinden.

Ratings worden meestal gegeven onder de vorm van letters en verschillen lichtjes per beoordelaar. Een Triple A (AAA) is de allerbeste rating die je kan terugvinden. 

Obligaties kopen doe je best enkel met een rating van tenminste BBB-/BBB/Baa3. Hieronder zijn ze ‘Non-investment grade’. Dan wordt je investering redelijk onveilig.

Dit is waarschijnlijk niet de bedoeling van het type belegger die wilt beleggen in obligaties.

  • Ter illustratie: In dit overzicht van Moody’s worden de gehanteerde ratings perfect uitgelegd. 

Een interessant voorbeeld van ratings: de kredietratings van de Belgische overheid door deze grote bureaus.

Hoe kan je obligaties kopen?

De makkelijkste manier om te handelen op de beurs, is via een online broker. Je kan zowel bedrijfsobligaties als staatsobligaties kopen via een brokerplatform.

Ontdek de brokerplatformen

Er zijn veel verschillende brokers actief op de Belgische markt. Het is daarom slim om deze eerst voor jezelf te vergelijken voordat je gaat beleggen in obligaties.

Voorbeelden van bekende brokers in België zijn:

Via brokerplatformen kan je ook makkelijk beleggingen zoeken op je smartphone of tablet. Ze bieden verder nog instrumenten voor een fundamentele analyse, technische analyse, dagelijks bankieren,…

Online brokers maken het mogelijk om te handelen in verschillende financiële producten. Ben je op zoek naar een hoger rendement dan het rendement van obligaties, dan kun je aandelen kopen.

Risico’s van obligaties

Alle beleggingen nemen kosten en risico’s met zich mee. Hoewel de meeste obligaties als relatief veilige beleggingen worden gezien ten opzichte van andere, zijn er nog steeds voldoende gevaren om rekening mee te houden. Zeker voor particuliere beleggers.

Voorbeelden zijn het marktrisico, debiteurenrisico en renterisico als risico’s van obligaties.

Denk daarom steeds goed na voordat je belegt en vergelijk goed de mogelijke opties om eventuele risico’s te beperken bij sparen en beleggen.

Als je niet je eigen risico wilt nemen, kan je beleggen via private banking

Er zijn nog andere producten om in te sparen en beleggen zoals vreemde munten, aandelen, ETF’s, een hypothecaire lening… 

Voor een ander type product is wellicht meer kennis en ervaring nodig. Een obligatie is namelijk een relatief veilige beleggingsmogelijkheid ten opzichte van andere.

Conclusie

Kortom, het is een ideale investering voor jou als je begint met beleggen en wat minder risico wil nemen. Als je helemaal op safe wilt spelen, kies je best voor staatsobligaties. Indien je een hoger rendement verkiest, investeer je beter in bedrijfsobligaties of aandelen.

Ze zijn gemakkelijk te begrijpen en vereisen weinig extra inspanning of kennis.

Je kan nu al direct beginnen te beleggen via je smartphone of tablet via een online broker.

Ontvang gratis 3 brokerbrochures