‘We moeten de leningen duurder maken in ons land’

3 Augustus 2018

‘Leningen zijn veel te goedkoop in België’, klonk het onlangs op de presentatie van de halfjaarlijkse cijfers van ING België. Gaan de banken binnenkort de leningen duurder maken? 

Wie vandaag een lening afsluit, kan gouden zaken doen. Zo is het mogelijk een woonkrediet op 25 jaar af te sluiten tegen een vast tarief dat flirt met de 2-procentgrens. Ook voor andere leningen gelden goedkopere tarieven dan enkele jaren geleden.

Wie vandaag bijvoorbeeld een persoonlijke lening afsluit bij de grootbank Belfius –één van de goedkoopste spelers op de markt van de persoonlijke leningen –  betaalt een rente van 5,45 procent. Dat is een aantal procentpunten goedkoper dan enkele jaren geleden.

Waarom zijn de leningen goedkoop?

De goedkope kredieten zijn het gevolg van het lagerentebeleid van de Europese Centrale Bank. De centrale bank koopt nog tot december maandelijks 30 miljard euro aan schuldpapier op. Mario Draghi, de voorzitter van de Europese Centrale Bank houdt op die manier de langetermijnrente laag. Van zodra de centrale bank het opkoopprogramma staakt, is de kans bijzonder groot dat de leningen duurder worden.

Daarnaast gaat de centrale bank pas in de zomer van 2019 sleutelen aan de belangrijkste rentetarieven. Banken die hun geld stallen in Frankfurt moeten momenteel een depositorente van 0,4 procent betalen. Tegelijk kunnen de banken gratis geld lenen. Daardoor zal de kortetermijnrente – de belangrijkste parameter voor het bepalen van de spaarrente – niet snel wijzigen.

Doorn in het oog van de banken

De goedkope leningen zijn een doorn in het oog van de banken. Tijdens de voorstelling van de haljaarlijkse cijfers van ING België uitte Erik Van Den Eynden, de topman van ING België zijn ongenoegen. Volgens hem zijn de tarieven in ons land veel lager dan die in het buitenland. “Willen we een duurzame groei voor de Belgische banken, dan zullen de prijzen voor de kredieten hoger moeten”, aldus de topman.

De druk op de prijzen is voornamelijk voelbaar op de hypotheekmarkt. Banken passen voortdurend hun tarieven aan in functie van wat de concurrentie doet. Daarenboven kennen banken veel te snel kredieten toe. “En dat is heel gevaarlijk”, waarschuwde de Nationale Bank van België eerder dit jaar nog.

Risico’s van goedkope kredieten

De toezichthouder doelde destijds op de aanzienlijke en toenemende kwetsbaarheden in de portefeuille hypothecaire kredieten van de Belgische banken. Als gevolg van de lage rente lenen gezinnen hogere bedragen voor een langere looptijd. Recente cijfers van de Beroepsvereniging van het Krediet (BVK) tonen aan dat de gezinnen in ons land gemiddeld 10.000 euro meer lenen voor een woning in vergelijking tot twee jaar geleden.

De hogere schuldenlast van de kredietnemers gaat gepaard met een verhoogd risico voor de kredietgevers. De Nationale Bank maakt zich in het bijzonder zorgen over de quotiteit: de verhouding tussen het geleende bedrag en de waarde van een woning. In ruim één op de twee gevallen is de quotiteit hoger dan 80 procent. In een derde van de gevallen ligt dat percentage zelfs hoger dan 90 procent. “De maandelijkse afbetalingen wegen steeds zwaarder door in het gezinsbudget”, zo luidt het.

Gevaar voor de toekomst

De recente cijfers van ING en BNP Paribas Fortis tonen aan dat de banken ook in de eerste jaarhelft van 2018 ongelooflijk veel leningen hebben verstrekt. Volgens de Nationale Bank beginnen de woonkredieten in het bijzonder door te wegen in de balansen van de banken. “Een schok op de vastgoedmarkt zou verregaande gevolgen kunnen hebben voor de financiële stabiliteit van de Belgische banksector en, in mindere mate, voor die van de verzekeringssector”, aldus de Nationale Bank.

Door de toenemende onrust zijn de banken al enkele jaren verplicht een extra kapitaalbuffer aan te leggen voor de risico’s van het verstrekken van hypothecaire leningen. De vereiste buffer voor de sector bedraagt 1,5 miljard euro. De kapitaalbuffer moet ervoor zorgen dat de banken vastgoedkredieten kunnen blijven verlenen mocht de economie verslechteren.

Niels Saelens, redacteur bij Bankshopper.be
Vragen of opmerkingen over dit stuk kunt u mailen aan: niels@bankshopper.be.