Te goedkope woonkredieten komen onder druk te staan

25 Februari 2019

Volgens de Nationale Bank van België (NBB) geven de Belgische banken veel te snel woonkredieten aan mensen. “Nieuwe maatregelen dringen zich op”, klinkt het.

De soepele wijze waarop de banken een woonlening toekennen aan mensen is al langer een doorn in het oog van de NBB. Het is namelijk niet de eerste keer dat de centrale bank de kredietgevers op de vingers tikt. Zo besliste de NBB vorig jaar dat de banken meer kapitaal opzij moeten zetten voor risicovolle hypotheken, zoals een hypotheek met een hoge quotiteit (de verhouding tussen het geleend bedrag en de actuele marktwaarde van de woning).

Hogere rente

Sommige banken verhogen het prijskaartje van de woonlening als de kredietnemer niet aan bepaalde voorwaarden voldoet. Een vergelijking van verschillende tarieffiches toont aan dat de banken het tarief doorgaans verhogen met een tiental basispunten als je meer dan 80 procent van de marktwaarde van de woning leent.

Eén van de opvallendste verhogingen zien we bij KBC. De grootbank verhoogt het tarief met 1 procentpunt wanneer iemand meer dan 90 procent van de geschatte waarde van de woning leent.

De maatregelen blijven weliswaar beperkt tot een aanpassing van het tarief. “Ondanks de restrictieve maatregelen die de NBB in mei  2018 nam uit het oogpunt van de toenemende schuldenlast van de gezinnen gaf het merendeel van de banken aan hun kredietvoorwaarden op korte termijn niet te verscherpen”, meldt de centrale bank in het jaarverslag van 2018.

Aantal risicovolle kredieten stijgt

De NBB merkt zelfs op dat het aantal risicovolle kredieten is gestegen.  Volgens de meest recente cijfers gaat 35 à 40 procent van de nieuwe woonleningen die de banken toestaan nog steeds naar mensen die meer dan 90 procent van de waarde van hun woning lenen. Bijna de helft van de woonkredieten wordt toegekend aan mensen die meer dan 80 procent van de waarde van het pand lenen.

Volgens de NBB is dat het gevolg van de hevige concurrentiestrijd op de hypotheekmarkt. Het woonkrediet is voor een bank het middel bij uitstek om een klant voor lange termijn aan zich te binden. Eenmaal iemand een hypothecair krediet heeft afgesloten bij een bank is het zeer eenvoudig om andere producten aan die klant te verkopen.

Meer kwetsbaarheid

Die doorgedreven prijzenslag is niet zonder risico’s. De hoge quotiteit gaat immers gepaard met meer kwetsbaarheid. De banken dreigen opgezadeld te geraken met verliezen als ze een pand gedwongen moet verkopen omdat een kredietnemer zijn financiële verplichtingen niet nakomt.

Momenteel blijft het bij een waarschuwing van de NBB. “Als het nodig is, zullen we inderdaad naar maatregelen moeten kijken”, klinkt het.

De NBB kan hoe dan ook op bijval rekenen van de politici. Alexander De Croo, ontslagnemend minister van Financiën heeft al laten weten dat hij er geen problemen mee heeft als de NBB extra maatregelen wil nemen. Ook Febelfin, de Belgische federatie van de financiële sector geeft aan dat het bereid is in te stemmen met extra maatregelen.

De meest verrassende steun komt uit de financiële sector zelf. Zo heeft Johan Thijs, topman bij KBC in 2017 een pleidooi gehouden voor een beperking van het krediet tot 80 procent van de aankoopsom. “Kopers konden in het verleden een vrij hoge inbreng op tafel leggen. Nu hebben ontleners het alsmaar moeilijker om de eigen inbreng op te hoesten door de hoge woningprijzen”, aldus de topman.

Tot op vandaag is het onduidelijk welke maatregelen de NBB bereid is te nemen als de banken grote risico’s blijven nemen bij het toekennen van een hypothecair krediet.

Lange rente blijft nog even

We moeten hoe dan ook niet bang zijn voor een plotse rentestijging. Uit de notulen van de rentevergadering van januari die de Europese Centrale Bank (ECB) onlangs heeft vrijgegeven, kunnen we opmaken dat de kans bijzonder klein is dat de ECB de rente kort na deze zomer zal optrekken. Verscheidene experts hebben in het verleden al aangegeven dat een eerste renteverhoging pas voor 2019 of 2020 zal zijn.

De ECB heeft in december wel al haar opkoopprogramme stopgezet, maar Mario Draghi, de voorzitter van de centrale bank heeft onlangs laten weten dat “zijn gereedschapskist nog vol zit met instrumenten.” Het blijft wachten tot de volgende rentevergadering om te weten wat Draghi juist bedoelt met die uitspraak.

Hoe dan ook blijft de gemiddelde rente voor een woonlening op dit moment bijzonder gunstig. Wie vandaag een woonlening op 25 jaar afsluit met een quotiteit lager dan 80 procent betaalt een vaste rente van gemiddeld 2,02 procent. Vergelijk hier alle tarieven.

Niels Saelens, redacteur bij Bankshopper.be
Vragen of opmerkingen over dit stuk kunt u mailen aan: niels@bankshopper.be.

Gerelateerde artikelen