Alles over de hervorming van het spaarboekje

29/09/2013

In detail

In 2012 lanceerde Minister van Economie en Consumentenzaken Johan Vande Lanotte een voorstel om de ingewikkelde getrouwheidspremie op spaarboekjes af te schaffen om op die manier de spaarder een transparanter product te kunnen aanbieden. Dit initiatief werd onmiddellijk door heel wat consumentenorganisaties en onafhankelijke vergelijkingssites toegejuicht. Toch kende het voorstel initieel heel wat tegenstand vanuit de banken. Uiteindelijk werd een compromis bereikt tussen de overheid, de financiële toezichthouder (FSMA) en bankenvereniging Febelfin dat niet in de afschaffing van de getrouwheidspremie voorziet, maar uitmondde in een aantal maatregelen die de spaarder in de toekomst beter moeten beschermen. Bepaalde van de overeengekomen maatregelen bevinden zich momenteel nog in een ontwerpfase.

Afschaffing van beperkende voorwaarden

In het verleden werden de meest aantrekkelijke spaarrekeningen (met de beste rentecondities) vaak voorbehouden voor ‘vers geld’ (geld dat nog niet eerder bij dezelfde bank had gestaan) of voor nieuwe klanten. Deze beperkende voorwaarden worden vanaf nu niet meer toegelaten. Bestaande en nieuwe klanten genieten voortaan steeds van dezelfde rentecondities. Het toepassen van een minimum- of maximumbedrag dat op de rekening dient gestort te worden, is nog wel mogelijk.

Beperking van het maximum aantal spaarformules per bank

Om iets te doen aan de wildgroei van spaarformules bij sommige banken zal het maximum aantal toegelaten spaarformules per bank vanaf 30 juni 2013 beperkt worden tot 6. Banken zullen dus niet meer onbeperkt nieuwe rekeningen kunnen lanceren met betere voorwaarden dan bestaande rekeningen. En u zult niet meer om de haverklap moeten overstappen van rekening.

Proportionele overdracht van de getrouwheidspremie

De getrouwheidspremie houdt in dat u als klant gedurende 12 maanden aan dezelfde spaarrekening gebonden bent. Om klanten meer vrijheid te bieden, besliste de wetgever dat in de toekomst (waarschijnlijk vanaf 2014) een lopende getrouwheidspremie mee moet kunnen genomen worden bij een overschrijving tussen rekeningen binnen dezelfde bank en op naam van dezelfde titularis. Schrijft u dus een bedrag over van de ene spaarrekening naar de andere spaarrekening binnen dezelfde bank en op naam van dezelfde titularis, dan zal in de toekomst de opgebouwde - maar nog niet verworven - getrouwheidspremie mee worden overgedragen naar de nieuwe rekening, waar deze vanaf dan gewoon verderloopt aan de getrouwheidsrentevoet van de nieuwe rekening. Met andere woorden, wachten tot de getrouwheidspremie op een rekening verworven is vooraleer u uw geld naar de nieuwe rekening kunt overschrijven, is niet langer nodig. De overdracht van de getrouwheidspremie wordt wel beperkt tot de eerste 3 transacties van minimum 500 euro per jaar. Op zich een goeie zaak: als spaarder bent u minder afhankelijk van de getrouwheidspremie en kunt u financieel voordeel behouden, zeker als u bij een bank zit die de voorwaarden tussen de verschillende rekeningen regelmatig wijzigt. Praktisch en organisatorisch zou het wel eens een nachtmerrie kunnen betekenen. Zowel voor de spaarder als de banken.

Trimestriële uitbetaling van de getrouwheidspremie

Tot op heden werd een na 12 maanden verworven getrouwheidspremie pas uitbetaald bij de eerste intrestafrekening volgend op de verwerving van de premie. Een getrouwheidspremie verworven op een storting in februari 2012 bijvoorbeeld, wordt dus pas uitbetaald op 31 december 2013, m.a.w. 23 maanden na de initiële storting. Voortaan mogen de getrouwheidspremies driemaandelijks worden uitbetaald, op de eerste dag van elk nieuw trimester. Zo zal op een storting in februari 2013 de getrouwheidspremie verworven zijn in februari 2014 en uitbetaald worden op 1 april 2014. De eerste uitbetaling van getrouwheidspremies onder deze nieuwe regel zal plaatsvinden op 1 oktober 2013. De frequentie van de uitbetaling van de basisrente verandert niet en zal ook in de toekomst slechts eenmaal per jaar worden uitgevoerd. Goed nieuws dus voor de trouwe spaarder. Toch blijft er ook een negatief kantje: doordat de intresten voortaan niet meer samen worden uitbetaald, wordt het moeilijker om de voortgang van uw rentesituatie te kunnen blijven opvolgen. Ook de toepassing van de vrijstelling van de roerende voorheffing zal anders gebeuren: bij elke uitbetaling van intresten moet voortaan worden gecontroleerd of het totaalbedrag dat in het lopende kalenderjaar werd uitbetaald de grens voor de vrijstelling van roerende voorheffing niet heeft overschreden.

Afschaffing 11- maanden regel

Een gevolg van de invoering van de trimestriële uitbetaling van de getrouwheidspremie is dat de zogenaamde 11-maanden regel - waarbij stortingen in januari uitzonderlijk nog konden worden uitbetaald aan het einde van het lopende kalenderjaar - wordt afgeschaft vanaf 2014. Stortingen in januari 2013 kunnen wel nog genieten van de 11-maanden regeling.

Gestandaariseerde productfiches voor elk boekje

Banken moeten voortaan voor elk spaarboekje een gestandaardiseerde productfiche voorzien die de belangrijkste kenmerken en voorwaarden van de spaarrekening in één duidelijk overzicht weergeeft. Deze fiche is te vergelijken met de wettelijk verplichte infofiche die nu al bestaat voor sommige verzekeringsproducten. Voordeel? Doordat alle fiches bij alle banken dezelfde informatie zullen bevatten, wordt vergelijken gemakkelijker. Bij het openen van een nieuwe spaarrekening moeten klanten bovendien bevestigen dat ze de productfiche gelezen en goedgekeurd hebben.

Verplichte rente calculator

Vanaf 1 juli 2014 moet elke bank voor haar spaarrekeningen een online calculator voorzien die de klant inzage geeft in de lopende getrouwheidspremies. Deze rente-calculator moet weergeven sinds wanneer een getrouwheidspremie is beginnen lopen, wanneer deze verworven zal zijn, op welk kapitaal de premie van toepassing is en de rentevoet. Daarnaast moeten banken een gratis detailberekening ter beschikking stellen bij elke intrestafrekening waarin klanten de exacte berekening van de uitbetaalde intresten kunnen terugvinden.

Spaarsimulator FSMA

Ook de toezichthouder FSMA voorziet sinds eind januari 2013 een online spaarsimulator waarmee spaarders spaarrekeningen van verschillende banken met elkaar kunnen vergelijken. De spaarder geeft een aantal parameters in over het type spaarrekening dat hij/zij zoekt, het bedrag en de looptijd en bekomt een overzicht waarbij de spaarrekeningen die voldoen aan hun verwachtingen naast elkaar vergeleken worden. Niets nieuws onder de zon: zo’n spaarsimulator bestaat al langer bij online spaarbanken zoals Rabobank.be en u kunt er ook raadplegen op onafhankelijke vergelijkingssites zoals Bankshopper.be.

Rentegarantie van 3 maanden

Om komaf te maken met tijdelijke promoties waarin een hoog rendement wordt aangeboden, worden banken in de toekomst verplicht om bij een verhoging van de basisrente deze minstens tot drie maanden na het ingaan van het nieuwe tarief te garanderen. Enkel wanneer de referentierente van de Europese Centrale Bank tijdens deze periode wordt verlaagd, mag de bank haar tarief aanpassen. Dit geeft spaarders iets meer zekerheid over het rendement van hun rekening, maar in de praktijk is de impact beperkt. Eens overgestapt, bent u immers slechts zeker van de rente voor 3 maanden, maar uw geld zit wel vast omwille van de lopende getrouwheidspremie. Blijven uitkijken voor tijdelijke toprendementen van een bank die doorgaans een lage rentevergoeding biedt, blijft dus de boodschap.

Nieuwe regels inzake reclame

Banken moeten voortaan in hun reclame over spaarboekjes telkens duidelijk de tarieven van het spaarboekje weergeven. Ook een aantal praktische gegevens zoals het land van oorsprong van de bank, het beschermingsfonds waaronder het spaarboekje valt, de credit rating van de bank, enz. moeten op advertenties vermeld worden.

Bovendien moet elke reclameboodschap voortaan door toezichthouder FSMA worden goedgekeurd voor publicatie.

In het Belgisch Staatsblad van 27 september 2013 is het koninklijk besluit gepubliceerd dat de wijzigingen aan de gereglementeerde spaarrekeningen invoert.